Nu al werkt van de beroepsbevolking één op de zes mensen in de zorg. In 2035 moet dat , als we niets veranderen één op de vier zijn. ‘Dat is dus niet houdbaar’, zegt Ruth Berns, regiomanager Stedendriehoek bij WGV Zorg en Welzijn en lid van de coalitie Professional Centraal van Salland United. Zeker niet omdat de instroom in de zorgopleidingen afneemt en de uitstroom groot is (onder andere door pensioenen). Ruth Berns wil samen met anderen een beweging in gang zetten om het anders te doen, bijvoorbeeld door het verminderen van administratieve lasten en formele en informele zorg meer te verbinden. ‘Er is niet één oplossing. Het is een lappendeken van initiatieven die we aan elkaar moeten vastmaken.’
‘Hoe zijn we in Nederland zo overzorgd geraakt?’, vraagt Ruth Berns zich hardop af. Vanuit WGV Zorg en Welzijn houdt ze zich in de Stedendriehoek Apeldoorn- Zutphen-Deventer bezig met arbeidsvraagstukken. Er zijn zo’n 200 organisaties bij de WGV aangesloten (van GGZ en jeugdzorg tot VVT en ziekenhuizen). WGV Zorg en Welzijn is op dit terrein ook actief binnen Salland United. Het antwoord op de vraag hoe we als land zo overzorgd geraakt zijn, is lastig te geven, net zo als de oplossingen geen hapklare brokken zijn. ‘Alle sectoren hebben zo hun eigen problemen en vraagstukken’, vertelt Ruth.
Lappendeken
Ze denkt dat het antwoord gevonden moet worden in een soort lappendeken, waarbij ieder op zijn eigen terrein oplossingen aanbiedt en die vervolgens verbindt met elkaar en ook andere regio’s. ‘We hoeven natuurlijk niet steeds het wiel uit te vinden. We zitten in verschillende provincies (Gelderland en Overijssel), maar weten elkaar wel te vinden.’ Ook richting landelijk en VWS. Ruth geeft een voorbeeld van die overzorgdheid en ook een oplossingsrichting. ‘Als je heel snel iets een zorgvraag noemt, dan wordt het ook een zorgvraag. Maar als je het een hulpvraag benoemt, dan kunnen veel meer mensen helpen. Voorzorgcirkels en zorgzame buurten vindt Ruth een goed voorbeeld. Daarin letten mensen op elkaar, wat leidt tot minder zorgvraag. ‘We moeten daarbij niet alleen de zorg ontzorgen, we moeten ook waken dat mantelzorgers en vrijwilligers niet overbelast raken.’
Tal van projecten
WGV Zorg en Welzijn is daarbij aanjager van vernieuwing en ontwikkeling. Ze zoeken in de regio partijen waarmee ze samen aan oplossingen werken. Ook binnen Salland United. Ruth Berns: ‘Eén van de oplossingen is, dat we slimmer (ook meer technisch gedreven) kunnen gaan werken. Denk aan iets simpels als een robot stofzuiger.’ Daarnaast is binnen de samenwerkingsverbanden onder meer het project Ontregel de Zorg opgestart. Carinova, de Parabool en Zozijn werken daarin samen. Ruth: ‘Door regels te schrappen, of onzinnigheden niet te doen, houden we meer tijd over. Het is daarbij van controle naar vertrouwen.’ Ook moet veel beter gekeken worden of iets een zorgvraag is, of dat een vraag bijvoorbeeld veel beter past in het sociaal domein. Ruth: ‘Formele en informele zorg kunnen meer verbonden worden. Als je al één keer per week voor je ouders kookte, waarom dan niet als ze in een zorgwoning zitten?’ Overall zegt Ruth: ‘We denken nog veel te veel in zuilen.’ Met onder meer het programma Samen voor Leefbaarheid, proberen diverse partijen samen, wijken leefbaar te houden. Op diverse niveaus.’
Beweging
Ruth Berns gelooft in de gedachte van een beweging. ‘We moeten experimenteren en ervaringen delen. Binnen Salland United doen we dat bijvoorbeeld in de coalitie Professional Centraal. Dan zitten we met (HR)-professionals bij elkaar en delen wat we van elkaar kunnen opsteken. Door enthousiast te experimenteren, kunnen we veel lostrekken.’ Events als het inspiratieontbijt, shop your job (soort van banenmarkt, overgebleven uit de coronatijd toen met een banen drive through werd geëxperimenteerd), een netwerk als Flexpertise zorg (een flexpool van vier zorginstellingen) en een bijeenkomst als Zeggenschap (10 maart Gasfabriek Deventer) helpen om de beweging aan te zwengelen. Bijzonder is ook De Duik. Deze is actief binnen Dimence. Binnen De Duik krijg je de kans om mee te kijken in het werk van een collega. Ruth: ‘Zorgprofessionals hebben aangegeven dit ook graag regionaal te zien zitten: te verbreden met Salland United partners. Dus niet alleen intern, ook extern bij elkaar in de keuken te kunnen kijken. Zo kunnen we mensen voor de zorg behouden.’ Nog een stap verder is een uitwisselingsprogramma waarbij je een aantal maanden elders kunt werken, met behoud van je eigen CAO en baangarantie. En op het event Techniek Tastbaar was voor het eerst ook de zorg vertegenwoordigd. Ruth tot slot: ‘We moeten anders naar zorg gaan kijken. Dat is experimenteren, samenwerken, fouten mogen maken en van elkaar leren.’