Data en vooral data-analyse kan de zorg en gezondheid in de regio Salland verbeteren. Binnen de Regionale Datawerkplaats Salland United gaan (zorg)organisaties binnen de regels van privacy nu data delen. ‘Het heeft weinig zin om meer longartsen aan te nemen als blijkt dat slecht onderhouden woningen de oorzaak zijn van luchtweginfecties. Data-analyse geeft ons dat inzicht.’ En kan dus leiden tot betere effectiviteit in de keten en een gezondere bevolking.
Je kunt (data)-analyses doen op basis van CBS-cijfers en zo (zorg)processen aanpassen. Maar cijfers zijn vaak pas na lange tijd beschikbaar en erg grofmazig. Je kunt ook gebruik maken van eigen ‘data-lakes’ – een oplossing waarbij organisaties samen een aparte infrastructuur inrichten om data naar toe te kopiëren. Binnen Salland United is gekozen voor een derde weg, specifiek gericht op privacy-vriendelijk data analyseren. Adviseur Maarten den Braber noemt het ‘de route met stationnetjes’. ‘Wil iemand data-analyse doen op een thema, dan willen we dat we enkel de minimale, recente data hoeven te gebruiken van de partijen die betrokken zijn. En dat daarbij privacy geborgd is, dus dat (patiënt)gegevens niet te herleiden zijn. Soms kan dat zelfs real-time data zijn. En de partij die data levert, blijft altijd eigenaar en in controle van de data. Patiënten zijn niet individueel traceerbaar, maar je kunt dus wel analyses doen. We noemen het de Regionale Datawerkplaats Salland United.’ Vergelijk het met olietankers en speedboten. Olietankers (zoals CBS-cijfers) zijn veel minder flexibel en snel inzetbaar dan speedboten (data via de ‘stationnetjes’ direct via de betrokken organisaties).
Zes partijen
Carinova, Deventer Ziekenhuis, HCDO, Dimence Groep zijn de eerste partijen binnen Salland United die stationnetjes voor data-uitwisseling aan het bouwen zijn en daadwerkelijk data gaan delen. Daarbij worden ze begeleid door Saxion en GGD IJsselland bij de (kennis)ontwikkeling van de infrastructuur. Missie van de Datawerkplaats daarbij is om middels analyses (zorg)problemen aan te pakken. Vaak zegt een onderbuik wel wat er zou kunnen spelen, maar goede data levert onderbouwing. Bovendien kom je op basis van data-analyse soms tot conclusies die je niet verwacht. Een voorbeeld van wat data kan doen. Stel er zijn nogal wat klachten aan luchtwegen. Maarten den Braber: ‘Dan kun je in de toekomst bijvoorbeeld analyseren of er een correlatie is tussen bijvoorbeeld slecht onderhouden woningen in een bepaalde sociale klasse en luchtwegklachten. Is dat zo, kun je beter woningen verbeteren dan extra longartsen aannemen.’ Ander voorbeeld. Stel dat er veel hartklachten zijn die voortkomen uit (financiële) stress. Dan kan hulp op financieel gebied beter zijn dan een zoveelste bezoekje aan huisarts of cardioloog. Data-analyse kan daar inzicht in geven. Maarten den Braber: ‘Wat we in de praktijk ook zien, is dat er binnen de zorg soms onnodig verwijsgedrag is. Mensen die naar de SEH bellen, daarna spoedpost en/of huisarts en heen en weer verwezen worden. Data kan ook inzicht bieden in mensen die veel gebruik maken van zorg en veel efficiënter geholpen kunnen worden.’
Meer partijen openen stationnetjes
Achterliggend doel van goede data-analyse is dus een gezondere regio met gezondere burgers. Maar daar is wel eerst een digitale, gezamenlijke infrastructuur voor nodig. Maarten den Braber: ‘We hebben nu gekozen voor een software-systeem dat we komend jaar gaan uitrollen. Met dat systeem (Multi Party Computation) is privacy gegarandeerd en kunnen partijen zelf data gaan delen. Maar ik denk dat we komende maanden al de eerste analyses kunnen gaan doen.’ Dus heeft een lid van Salland United het idee dat zorg beter kan, kan gebruik gemaakt worden van de stationnetjes. Na het afstemmen over een onderzoeksvraag en welke data mag en kan worden gebruikt, kunnen de organisaties direct aan de slag met analyses. Ofwel: dan kunnen treintjes met specifieke datapakketjes gaan rijden. Maarten den Braber: ‘Nu zijn het dus nog vooral zorginstellingen, maar missie is om veel meer partijen met elkaar te gaan verbinden. Denk daarbij bijvoorbeeld ook aan gemeenten, scholen en woningcorporaties. Wil je een relatie leggen tussen luchtweginfecties en woningen? Dan heb je wel die data -ook van andere partijen- nodig natuurlijk.’ De Regionale Datawerkplaats Salland United maakt daarbij gebruik van ervaringen die inmiddels zijn opgedaan in het project GERDA (Geïntegreerde Regionale Data-infrastructuur Achterhoek). Den Braber: ‘Door data beschikbaar te maken en te analyseren willen we inefficiency bestrijden, middelen effectief inzetten maar bijvoorbeeld ook beter capaciteitsmanagement bereiken. Denk daarbij aan het veel beter op elkaar aansluiten van zorgprocessen in de regio tussen diverse partijen.’ De eerste data-treinen gaan daarbij dus binnenkort tussen de stationnetjes ‘rijden’. Over een paar jaar moet dat een inter-Salland-city gaan worden. De infrastructuur ervoor wordt nu aangelegd.