Een duurzaam en betaalbaar zorgstelsel met de juiste zorg op de juiste plek vraagt om een meer integrale inzet van zorg. Digitaal waar het kan, gecombineerd met fysiek waar het moet of waar de patiënt dat wil. Daar maakt Salland Zorgverzekeraar zich sterk voor. Samenwerken in de regio op dit gebied is essentieel. Om dit proces in de regio te versnellen, bepleit de verzekeraar een regionaal budget. Pieter Degen, manager Beleid & Innovatie en Zorginhoudelijk & Medisch Advies bij Salland Zorgverzekeraar, legt uit welke ambities en uitdagingen er liggen, wat een regiobudget daar aan bij kan dragen en welke rol de zorgverzekeraar in het kernteam regionale digitale samenwerking heeft.
Pieter Degen werkt nu bijna twee jaar bij Salland Zorgverzekeraar en heeft zich in eerdere functies al bezig gehouden met de inzet van zorgtechnologie. ,,Voordat ik bij Salland Zorgverzekeraar kwam, werkte ik als plaatsvervangend directeur Zorgverzekeringskantoor BES op Bonaire”, vertelt Pieter. ,,Vanuit Bonaire werd ook zorg geleverd aan inwoners op Saba en Sint Eustatius. Beide eilanden liggen op ongeveer 1000 kilometer van Bonaire. Die afstand maakte het noodzakelijk om technieken in te zetten als beeldbellen. Dan zie je dat urgentie veel kan doen om zaken in beweging te krijgen. Hier in Nederland moeten we nu onze koudwatervrees langzaam kwijt raken en gewoon starten. Want in mijn ogen is digitalisering broodnodig om de toegankelijkheid van de zorg te blijven garanderen en de druk op de arbeidsmarkt in de zorg te verlagen. Bovendien levert het ook nog een positieve bijdrage aan het behoud van de eigen regie van de patiënt.”
De drie ambities van Salland Zorgverzekeraar
Salland Zorgverzekeraar heeft drie ambities als het gaat om het digitaliseren van de zorg. De eerste ambitie is om met alle zorgaanbieders af te spreken dat de patiënt altijd een keuzerecht houdt. ,,Overleg met de patiënt staat bij ons bovenaan”, zegt Pieter. ,,Er moet altijd een keuze zijn om toch fysiek contact met een arts te houden. Dat kan wat ons betreft ook. Zorgaanbieders zetten hun ‘hybride’ zorgaanbod (deels digitaal, deels fysiek) op hun website en geven de patiënt op basis van transparante informatie de keuze.”
De tweede ambitie ligt op het vlak van digitale gegevensuitwisseling en inzetten van bewezen zorgtoepassingen. ,,Dat vraagt wel wat van de zorgaanbieders”, aldus Pieter. ,,Zorgpaden moeten aangepast worden en bewezen effectieve digitale zorgtoepassingen moeten geïntegreerd worden in het zorgaanbod. Voor ons is een belangrijk uitgangspunt dat het nooit ten koste mag gaan van de effectiviteit en kwaliteit van de zorg. Daar zullen we uiteraard ook altijd op toetsen.”
En dan zijn er nog de big data. Die vormen de kern van de derde ambitie: big data inzetten voor betere en meer gepersonaliseerde zorg. ,,Data die gestructureerd verzameld worden tijdens en over het zorgproces leveren waardevolle informatie op”, legt Pieter uit. ,,Op basis van deze gegevens is het in de toekomst mogelijk om de zorg beter en meer op de persoon gericht te organiseren. Data kunnen bijvoorbeeld voorspellen wie er als eerste een booster tegen Covid 19 zou moeten krijgen. Dat kan huisartsen veel tijd en efficiency opleveren.”
Probleem bij de inzet van big data is de privacy. ,,Zorgaanbieders moeten gegevens AVG-compliant registreren”, zegt Pieter. ,,Alleen dan kunnen ze deze gegevens beschikbaar stellen aan andere partijen om ervan te leren en data gedreven zorgaanpassingen door te ontwikkelen. Het garanderen van de privacy is een belangrijk uitgangspunt waaraan we niet moeten tornen.”
Samenwerking essentieel
Pieter vindt de samenwerking in het kernteam regionale digitale samenwerking, dat onder leiding van Marco Verheul van Dimence Groep en Wilco Kleine van het Deventer Ziekenhuis is gestart en waaraan grote regionale zorgpartijen en het onderwijs aan deelnemen, erg belangrijk. ,,We moeten samen de lijnen uitstippelen”, vindt hij. ,,Gezamenlijk bepalen welke kant we op willen. Pas dan kunnen we gericht aan de slag met het aanschaffen van systemen. Dat is belangrijk, want er zijn veel verschillende aanbieders van systemen en zorgtechnologieën op de markt en niet alles sluit op elkaar aan.”
Als voorbeeld noemt hij het PGO (Persoonlijke Gezondheidsomgeving). Op termijn komt die er voor alle Nederlanders. ,,In Salland willen we graag dat alle zorgaanbieders hiermee kunnen werken en dat systemen op elkaar aansluiten. Daarom is het belangrijk om samen te bepalen wat we belangrijk vinden, welke prioriteiten we stellen en waar we naar toe willen. Gelukkig gebeurt dat in Salland United verband. Er zijn korte lijnen en binnen het kernteam zijn we zorgvuldig aan de slag gegaan.”
Tijdspad
Omdat regionale samenwerking op het gebied van digitalisering zo veel omvattend is, is er geen ‘einddatum’ van de ontwikkelingen te geven. Er wordt nu vooral gekeken naar quick wins. Zo heeft Salland Zorgverzekeraar afgesproken met het Deventer Ziekenhuis dat eind 2022 tenminste 25% van de poliklinische zorg blijvend digitaal geleverd wordt en dat eind 2024 met 80% van de regionale zorgaanbieders die zorg op het gebied van hartfalen, COPD en IBD aanbieden afspraken gemaakt zijn over het hybride zorgaanbod. ,,Die doelstellingen gaan we halen”, laat Pieter weten. ,,Een mooi voorbeeld is de zorg op afstand voor patiënten met hartfalen. Daar draait momenteel een pilot voor.”
Rol Salland Zorgverzekeraar in kernteam
Pieter vindt het belangrijk om binnen het kernteam de rol van ‘makelaar’ op zich te nemen. ,,Wij kennen de weg bij het ministerie en andere belangrijke spelers”, geeft hij aan. ,,Financiële middelen voor projecten en pilots zijn wat makkelijker te vinden dan structurele financiering. Als een project slaagt, willen we het borgen in de zorgpaden. Financiering kan dan een probleem vormen. Dan kan onze betrokkenheid en ons netwerk van groot belang zijn. Wij overzien de landelijke ontwikkelingen en bekostigingsmogelijkheden en willen graag onze samenwerkingspartners hierover informeren en helpen de gelden rond te krijgen. Die rol pakken we ook in het kernteam.”
Regiobudget
Om het proces te versnellen zou een regiobudget uitkomst bieden. ,,De financiering van de zorg is erg complex geregeld”, vindt Pieter. ,,Er zijn zoveel verschillende geldstromen en dat werkt in de hand dat er schotten tussen verschillende zorgvelden zijn. Als je de zorg meer integraal wil aanpakken, dan moet de financiering daarop aangepast worden. Een algemeen regiobudget voor dit soort programma’s biedt dan uitkomst. Wij zullen ons daar de komende tijd sterk voor maken. En zo hopen we ook een belangrijke steen bij te dragen aan de versnelling van de regionale digitale samenwerking!”