Het zijn slechts drie letters: IZA. Maar onder die letters van het Integraal Zorg Akkoord gaat nog een compleet en complex alfabet aan letters schuil dat moet zorgen voor toegankelijke en betaalbare zorg. Zo bogen in de Gasfabriek in Deventer zo’n vijftig eerstelijns betrokkenen zich over de RESV (Regionale Eerstelijns SamenwerkingsVerbanden) en de HWV (Hechte Wijkverbanden). Ook de organisatiegraad van de eerstelijnszorg vergt aandacht. Conclusie: er moet nog een ingewikkelde puzzel worden gelegd. Tijdens de kick-off bijeenkomst werden voorzichtig (als bij een echte puzzel) eerst randstukjes gezocht om de puzzel in te kaderen. Deadline: 2030 moet de puzzel klaar zijn.
Vertegenwoordigers van huisartsen, het sociaal domein, wijkverpleging, apothekers, paramedici, specialisten ouderengeneeskunde…. Ze waren allemaal in de Gasfabriek vertegenwoordigd om zich bij te laten praten (en om mee te praten) over de ontwikkelingen binnen de eerste lijn in de regio. Vanuit VWS is eind 2023 het rapport Visie eerstelijnszorg 2030 uitgebracht. De eerste lijn beantwoordt verreweg het grootst deel van de zorgvragen in Nederland en draagt zo bij aan een krachtige, toegankelijke en betaalbare zorg. Maar een goede eerste lijn is niet vanzelfsprekend. Vergrijzing, meer vraag naar zorg en tekorten aan personeel zetten de eerste lijn onder druk. Om de uitdagingen het hoofd te kunnen bieden speelt ook het sociaal domein een belangrijke rol. Missie van het VWS rapport en het IZA is om samen een goede eerste lijn te waarborgen. Doel is om in 2030 die ‘nieuwe’ eerste lijn te hebben vormgegeven.
Veel vragen
Proscoop heeft afgelopen maanden partners binnen de eerste lijn geïnterviewd om te kijken waar de partijen uit de eerste lijn binnen Midden IJssel en het Salland United gebied staan en wat er moet gebeuren om in 2030 aan de doelstellingen van VWS te voldoen. Veel, is het antwoord. De meerwaarde van het versterken van de eerstelijn wordt wel gezien, maar er zijn vooral veel vragen over de realisatie. Hoe dan? Twee thema’s spelen daarbij een rol:
- HWV: Hechte wijkverbanden
- REVS: Regionale Eerstelijns Samenwerkingsverbanden
Hechte wijkverbanden
Wens van VWS is dat in 2030 professionals in hechte wijkverbanden samenwerken. Er zijn binnen een wijk korte lijnen binnen de eerste lijn en partijen kunnen goed inspelen op specifieke behoefte van burgers. Prachtig, de intentie is er ook blijkt uit de interviews, maar er zijn hobbels, zoals uit de eerste verkenning bleek. Wat is een wijk? En de burger zoekt niet per definitie altijd hulp in zijn/haar wijk. Wijken zijn ook niet allemaal hetzelfde, dus zal een wijkverband ook niet landelijk ingevoerd kunnen worden. Er ontbreekt momenteel ook een wijkstructuur en samenwerken moet niet betekenen ‘over de schutting gooien’. Symbool voor een hecht wijkverband is momenteel misschien wel Wally, onze regionale linking pin (of sleutelfiguur) voor sociaal domein. Maar wie is Wally? Is Wally altijd dezelfde persoon? Wat doet-ie precies? De ene Wally is de andere niet. Andere onderzoeksconclusies: huisartsen en het sociaal domein worden vaak gezien als de oplossing voor alles, maar dat is natuurlijk niet zo. En ook: er is niet één aanspreekpunt voor de zorgvrager. Dit is niet haalbaar en per patiënt verschillend.
RESV
Is dat vooral inhoudelijk, het werk van de professionals, erboven is er ook een formeel samenwerkingsverband nodig dat de eerstelijnspartijen verbindt. Ofwel: Een Regionaal Eerstelijns Samenwerkingsverband. Een governance-vraagstuk. Salland United is al zo’n samenwerkingsverband maar gaat verder dan alleen de eerste lijn en dus formeel geen RESV. Er zijn ook al andere samenwerkingsverbanden in de regio, denk daarbij aan netwerken op het gebied van dementie en palliatieve zorg Maar voor de eerste lijn is dus ook een eigen RESV nodig. Wie zitten er in en hoe is het gesteld met het mandaat? Leemte die tijdens de kick-off naar voren kwam, is dat het sociaal domein eigenlijk nog niet is aangehaakt bij de gedachtevorming over een RESV. Moet dat? Kan dat? En hoe kan een RESV helpen bij het tot stand komen van hechte wijkverbanden? Het waren onderwerpen die in deel twee van de kick-off ter sprake kwamen. In groepjes werd gediscussieerd over zowel de hechte wijkverbanden als de RESV. Conclusie: we staan echt pas aan het begin. Er zijn landelijke contouren geschetst die regionaal echter nog volledig ingevuld moeten worden. Zelfs de randen van de puzzel liggen er nog niet. Deze kick-off hielp alvast wel om stukjes te zoeken en klaar te leggen.
Plan indienen
Om samen aan de slag te gaan de komende jaren om de puzzel voor de eerste lijn in de regio te leggen, moet begin december een plan voor worden ingediend. Eerstelijnsdisciplines kunnen vouchers aanvragen voor het opzetten, inrichten, uitbreiden en/of versterken van de monodisciplinaire organisatiegraad, zodat zij met afvaardiging en met mandaat deel kunnen nemen aan het regionale eerstelijnssamenwerkingsverband en de regiotafels. Regionale monodisciplinaire organisatiegraad eerstelijnszorg. Zo (zonmw.nl) En Uitvoeringssubsidie versterking organisatie eerstelijnszorg | Zon (zonmw.nl) Een belangrijke eerste stap die tijdens de bijeenkomst unaniem werd benoemd, is ruimte om elkaar te ontmoeten en elkaar persoonlijk en elkaars expertise te leren kennen. Dat maakt samenwerken pas echt mogelijk. Een geslaagde kick-off derhalve om ook zelf als vertegenwoordigers binnen dit netwerk ‘hecht’ te worden. 2030 is nog ver, maar tegelijkertijd ook heel dichtbij.
====
Vouchers aanvragen
==
Doelen visie eerstelijnszorg
- Verminderen van ongewenste druk op de eerstelijnszorg.
- Goede voorbereiding op en toeleiding naar de eerste lijn.
- Passende eerstelijnszorg, met focus op gezondheid en kwaliteit van leven, waar mogelijk digitaal ondersteund.
- We benutten capaciteit binnen de eerstelijnszorg beter; waar nodig organiseren we taken anders.
- Hechte samenwerking in de wijk tussen professionals, zodat proactief kan worden ingespeeld op gezondheidsproblemen.
- Aanspreekbaarheid van eerstelijnszorg, samenwerking op regionaal niveau voor het oplossen van knelpunten in de gehele keten; beschikbare 24/7 infrastructuur voor de eerstelijnszorg voor crisissituaties.