VWS wil dat dertig procent van de administratieve lasten in de zorg verdwijnt. De beweging vanuit de overheid (Ont)regel de Zorg (ORDZ) wil zo vooral ‘zinvolle administratie stimuleren’. Binnen Salland United (coalitie Professional Centraal) is recent het ‘Lerend Netwerk’ Ontregel De Zorg gestart. Een initiatief om actief ‘zinloze regels’ overboord te gooien. ‘Vaak weten we helemaal niet meer waarom we regels hebben ontwikkeld’, zeggen kwartiermakers van het ‘Lerend Netwerk’ Miriam Boerkamp en Suzanne Welbergen (adviseur anders werken WGV).
De Parabool, Carinova en Zozijn zijn de eerste drie regionale zorgverleners die elkaar in het Lerend Netwerk hebben opgezocht. Suzanne Welbergen: ‘We hebben de eerste meetings gehad.’ Hoop is dat er meer aansluiten en te werken aan organisaties met minder regels. Suzanne: ‘Idee is dat elke organisatie een projectleider en een kleine projectgroep opzet die na gaat denken over [Ont]regel de Zorg. Volgende stap is om, waar de regels organisaties overstijgen, we samen gaan kijken hoe we met minder regels afkunnen. Juist daar moet het Lerend Netwerk zijn kracht gaan bewijzen. Leren van elkaar en waar het overlapt samen oplossingen verzinnen.’ Vanuit VWS zijn er financiële middelen om Ontregel De Zorg in zes regio’s, waaronder Salland, te faciliteren. Suzanne: ‘Dus bij deze aan andere zorgpartijen de oproep: sluit je aan bij het Lerend Netwerk. Er zijn financiën beschikbaar om de beweging te ondersteunen, zorg te verbeteren en werken in de zorg leuker te maken. Een van de redenen dat professionals de zorg verlaten, is namelijk regeldruk en administratieve lasten.’
Jezelf onnodig regels opleggen
Suzanne en Miriam hebben voorbeelden van regels zonder direct nut. Zo was er een organisatie waar een deel van het personeel de kleurenprinter niet kon gebruiken. Want: te duur. Moesten ze via hun leidinggevende toestemming vragen aan de servicedesk om kleurenprinten te maken. Na een jaar, waarin iedereen gewoon kon kleurenprinten zonder extra aanvraag te doen, bleek dat kleurenprinten helemaal niet duurder was. Zo is er ook vaak een dubbele controle na een medicatieroute. Moet een collega kijken of medicijnen goed zijn uitgedeeld. Miriam: ‘Staat nergens dat het verplicht is. Controle kan ook via het digitale patiëntendossier. Geef de zorgverlener nu eens de autonomie terug. Het zijn professionals!’ Zo is al jaren niet meer verplicht om de zorg- en dienstverleningsovereenkomst te laten ondertekenen (heel veel invulwerk) maar doen veel organisaties dat nog steeds, en er was een organisatie waar key-cords elke week gewassen werden vanwege infectierisico. En moet een patiënt nu echt elke maand gewogen worden? Of kan de zorgmedewerker echt wel zien als iemand sterk afvalt? Miriam: ‘We zijn vooral bezig met afvinklijstjes die alleen maar schijnveiligheid bieden. Risicomijdend gedrag terwijl er helemaal geen wettelijke regelingen zijn. Heel veel regels hebben organisaties zichzelf opgelegd.’
Rebellen gezicht
Volgens Miriam is er een gezonde vorm van rebellie in organisaties nodig. ‘Via het Lerend Netwerk hopen we dat er mensen in organisaties opstaan, die zeggen: wat een onzin regel. Laten we die afschaffen. Er is heel veel laaghangend fruit qua onnodige regels, maar eigenlijk hangt de hele boom vol. Begin intern met overbodige regels afschaffen en procedures te vereenvoudigen, en zet het daarna door naar extern. Ook in de keten kan heel veel nog beter. We zijn in de zorg veel te veel verzuild geraakt en leven op ons eigen eiland. Laten we elkaar opzoeken. Als mensen thuis wonen, vinden we het prima dat de buurvrouw medicijnen geeft. Maar zitten diezelfde mensen binnen vier muren van een instelling, mag dat opeens niet meer. Dan laten we het niet meer toe om ons gezond verstand te gebruiken.’ De Parabool, Carinova en Zozijn hebben de handen dus al ineen geslagen om samen stappen te maken. Suzanne: ‘Het begint met een andere mindset. Snappen dat we onszelf onnodige regels hebben opgelegd en de ambitie hebben om het anders te doen. Het moet ook: anders lopen er nog meer mensen weg uit de zorg. Minder regels zorgen voor meer werkplezier. Experimenteer.’ Miriam: ‘Als je “de waarom niet meer weet”, je niet meer weet waarom een regel er eigenlijk is, is de kans groot dat het een onzinnige regel is. Begrijp ons niet verkeerd. Regels zijn vaak om een reden ontstaan en zijn an sich geen onzin, maar heel vaak vanuit een incident opgetuigd. De vraag is of dat allemaal zinnig is.’
Lerend Netwerk
Ook partijen buiten Salland United hebben inmiddels interesse getoond om mee te doen in Het Lerend Netwerk. Miriam: ‘Belangrijk is dat bestuurders het initiatief steunen. Zodat het interne projectteam, zich ook gesteund voelt.’ Suzanne en Miriam benadrukken dat zo’n projectteam niet te zwaar moet zijn. Je doet het immers naast je gewone werk. ‘Al moet je wel dedicated mensen hebben die het echt willen.’ Luchtige en ludieke acties om het bij alle medewerkers van de organisatie onder de aandacht te brengen helpt. Iedereen kan immers zijn steentje bijdragen in het veranderen van de organisatiecultuur. Van beheers en control, naar werken vanuit de bedoeling, gewoon met gezond verstand. Kortom, helpt het niet, dan doen we het niet. Ook in Salland zit de boom vol met regels die lang niet allemaal zinvol zijn. Derhalve. Gezocht: gezonde rebellie.