Het netwerk om een oudere heen is heel belangrijk en wordt steeds belangrijker, zegt Corinda van Tilborg. Zij is projectleider Preventie bij Samen voor Sallandse Zorg en werkt vanuit Humanitas aan verschillende preventieprojecten in Deventer. Met de inzet van Voorzorgcirkels wil zij het netwerk van ouderen breder maken, zodat zij voor hulp- en zorgvragen bij hun buren – of op z’n Sallands: bij hun noabers – terecht kunnen. Dat vermindert uiteindelijk de druk op de reguliere zorg en gemeentelijke loketten en het brengt meer verbinding in de wijk.
Corinda heeft verschillende projecten onder haar hoede. Een daarvan is het project Voorzorgcirkels. ,,We doen dit project samen met onder andere Carinova, Ludgerus, Humanitas, Woonbedrijf Ieder1, Raster en het Voor Elkaar Team”, vertelt Corinda. ,,Het doel is om met leuke, kleine acties mensen in een flat of in aanleunwoningen met elkaar in contact te brengen, zodat er uiteindelijk een netwerk ontstaat waarin mensen naar elkaar omkijken en elkaar kunnen helpen en ontzorgen. Momenteel doe ik dit project in een 55+ flat in de wijk Borgele. Daar hebben we nu de eerste stappen gezet en zie ik voorzichtig de eerste contacten ontstaan.”
Opfleurbloemen
Corinda heeft gemerkt dat het belangrijk is om met kleine stapjes te bouwen aan de Voorzorgcirkels. ,,Wij zijn in eerste instantie gestart met een lezing over dit onderwerp”, vertelt ze. ,,Dat is nuttig, maar slaat aan het begin van het traject minder goed aan bij de bewoners. Het is beter om met kleine, leuke teasers te starten. Zo ben ik begonnen met ‘opfleurbloemen.’ Ik heb brieven in de portieken van de flat opgehangen met de vraag ‘Wie wil jij een glimlach bezorgen?’ Die brieven konden bij mij ingeleverd worden en de mensen die genoemd werden, kregen van mij namens een mede flatbewoner een bos bloemen. Dat heeft veel voordelen. Ik breng de bloemen en maak een praatje. En het gaat gonzen in de flat. Iedereen vraagt zich af van wie hij of zij de bloemen heeft gehad.”
Opsteker van de week
Maar er gebeurt nog veel meer om de bewoners met elkaar in contact te brengen. ,,We hebben nu ook de opsteker van de week geïntroduceerd”, vertelt Corinda enthousiast. ,,Via briefjes in de portieken vragen we wie er een opsteker nodig heeft. Dan ga ik langs met een groot rood kussen met bloemen opstekers. En die opsteker wordt officieel overhandigd namens een goede buur. En dan hebben we nog de actie ‘kaartje met een praatje’. Mensen krijgen een brief in de bus met daarbij een ansichtkaart. Wie zou je een berichtje willen sturen? Ik haal de kaarten de week daarop op en ga de kaarten namens de buren brengen, zodat er ruimte is voor gesprek. Binnenkort willen we ook starten met galerij-gesprekken. Ik ga op een galerij zitten met een gezellige tafel met koffie en iets lekkers en nodig de bewoners uit voor een ontmoeting. Op die manier zien mensen elkaar en komen ze met elkaar in gesprek. Dit gesprek is ook om te signaleren wat mensen nodig hebben, in het voorliggend veld en hoe we hierdoor vooral kunnen voorkomen dat mensen in de WLZ komen. Hoe ziet u netwerk eruit en hoe kunnen we dit inzetten en verbreden?”
Regisseur van je eigen leven
Al deze activiteiten zijn gericht op de vraag hoe je mensen zo lang mogelijk op een prettige en verantwoorde manier zelfstandig kunt laten thuis wonen. ,,Preventie houdt in dat je het besef hebt dat je regisseur van je eigen leven kan zijn”, stelt Corinda. ,,Hoe geef jij je leven zin, kan je omgaan met je leefsituatie? Wat zou je willen veranderen en hoe? Daar valt nog veel te winnen. Het deel uitmaken van een sociale gemeenschap en het gevoel hebben dat je ergens bij hoort, is hierin erg belangrijk. De inzet van preventie gaat wat mij betreft dan ook over het vermogen om de eigen situatie te begrijpen en zelf keuzes te maken. Zodra je als mens een zorgvraag hebt of krijgt, word je benaderd als cliënt of patiënt. Als je geen aanspraak maakt op de kracht van die persoon als mens (want je bent niet alleen je beperking) dan verliest die patiënt of cliënt zijn authenticiteit. Ik spreek de mensen juist aan op hun kracht en kijk verder wat men (alsnog) bij kan dragen in hun eigen netwerk.”
Out of the box denken
,,Het gaat erom dat mensen meer out of the box gaan denken en zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leven en dat van hun directe buren”, vindt Corinda. ,,Mensen denken nu nog te snel in de gebaande paden en vinden dat ze recht hebben op bepaalde voorzieningen. Ook al is dat nu zo, in de toekomst kunnen die voorzieningen wel eens verdwijnen vanwege schaarse financiële middelen of personeelsgebrek in de zorg. Het is dan mooi als mensen eerst een beroep kunnen doen op hun noabers in plaats van meteen naar bijvoorbeeld een WMO loket te gaan.”
Gezamenlijk zorg inkopen
Corinda ziet ontzettend veel mogelijkheden om zorg anders te organiseren. ,,Denk bijvoorbeeld aan het gezamenlijk inkopen van zorg als flat of het aanstellen van medewerker huishoudelijke hulp”, zegt ze. ,,Als je dit met elkaar regelt, houd je het betaalbaar en je hebt meteen een vertrouwde persoon in je flat die bij veel mensen over de vloer komt, problemen kan signaleren en zorgt voor de verbinding in de flat.”
Aanwezig in de wijk
De uitdaging zit in de borging van het project. Voor Corinda is het project geslaagd als het lukt om jong en oud in een wijk aan elkaar te verbinden en mensen in een wijk echt naar elkaar gaan omzien zonder dat het project nog draait. ,,We zouden dit wel kunnen ondersteunen als organisaties”, denkt ze. ,,Mijn idee is om bijvoorbeeld een keer in de twee weken met een stand en een koffiekar in een wijk aanwezig te zijn als organisaties en in gesprek te gaan met wijkbewoners. Dan houden we zelf ook feeling met wat er leeft in de wijk.”
Meer menselijk contact
Corinda heeft nog veel ideeën en is volop bezig met nieuwe projecten die allemaal draaien om verbinding en noaberschap in de wijk. ,,We moeten naar meer menselijk contact”, zegt ze stellig. ,,Netwerken met elkaar in verbinding zetten en zorgen dat mensen elkaar ontmoeten. Want daar draait het in het leven toch om. Elkaar verder helpen, er voor elkaar zijn. Dat wordt alleen maar belangrijker in de toekomst, want de reguliere zorg loopt anders helemaal vast. Ik draag daar graag mijn creatieve steentje bij aan het vinden van mooie, menselijke oplossingen.”