In 775 had Ludger als missionaris al een missie. Hij herbouwde de kerk van Lebuïnus, die in de brand gestoken was door de Saksen. Anno 2024 heeft Salland United partner Ludgerus in Deventer als organisatie ook een duidelijke missie: ouderen actief samen laten leven, een uniek concept. ‘Dit is wat je mensen gunt.’ Plannen voor uitbreiden van het concept naar meer locaties in de regio liggen klaar.
‘Dit wil ik’, dacht Jorinde Klungers toen ze binnenkwam bij Ludgerus om te solliciteren naar de functie van directeur-bestuurder. ‘Ik zat te wachten op mijn sollicitatiegesprek. Aan de balie zaten bewoners als vrijwilliger. Mensen die binnenkwamen begonnen een gesprek met elkaar en met mij. Mensen met vragen, bewoners die kleine klusjes kwamen doen, activiteiten alom… Ik dacht toen direct: dit is wat je mensen gunt. Dit is de woonplek voor senioren van de toekomst. Zo moeten we willen samenleven.’ Inmiddels is Jorinde Klungers al weer een half jaar aan de slag als bestuurder. ‘Het is mijn droombaan. Elke dag hoor ik door gesprekken met bewoners waar ik dit voor doe, zo mooi!’
Vreemde eend
Ludgerus is eigenlijk een vreemde eend in de Sallandse, maar zelfs Nederlandse ‘zorgbijt’. Jorinde Klungers: ‘Ik heb in Nederland gezocht, maar eigenlijk kom ik dit concept niet tegen zoals we het hier hebben opgebouwd.’ Ludgerus combineert namelijk wonen, welzijn én zorg. Jorinde: ‘Landelijk zie je wel dat aanbieders samenwerken, maar zelden werkt één organisatie vanuit alle drie de leefgbieden (wonen, welzijn en zorg) tegelijkertijd.’ Ludgerus huurt het wooncomplex in zijn geheel van woonbedrijf Ieder1 en verhuurt zelf de 250 appartementen voor sociale huur aan senioren vanaf 60 jaar. Het concept is ontstaan in nauwe samenwerking met Ieder1 en de kerk aan de overkant, toen nog katholiek. Bewoners wonen er zelfstandig. De meesten hebben geen zorg nodig. Als het wel nodig is, is er een thuiszorgteam van Ludgerus dat zorg biedt. Het zijn vooral de bewoners zelf die voor het welzijn zorgen.
Dorp zoals vroeger
Het echte verschil met organisaties is dat mensen die in Ludgerus wonen, meewerken als vrijwilliger. Medewerkers en bewoners zijn echt samen verantwoordelijk. De ene bewoner verzorgt de tuin, de ander doet klusjes en weer een ander draait diensten in de ontmoetingsruimte. De bewoners organiseren zelf het merendeel van de activiteiten. De ontmoetingsruimte is elk moment van de dag bezet. Jorinde: ‘Het is niet verplicht om vrijwilligerswerk te doen, maar wat je ziet, is dat iedereen het leuk vindt en zich verantwoordelijk voelt om er hier wat moois van te maken. De meeste bewoners doen mee met activiteiten en ruim honderd zijn actief als vrijwilliger in het wooncomplex.’ In de gemeenschapszaal zit, als Jorinde rondleidt, al een aantal dames klaar voor de volgende activiteit. Jorinde: ‘Eenzaamheid is een groot vraagstuk in Nederland. Dat wordt erg onderschat. Hier hoeven mensen niet eenzaam te zijn.’ Noem Ludgerus vooral ook geen bejaardentehuis of serviceflat. Jorinde: ‘We zijn hier als een klein dorp. Iedereen kent elkaar, kent elkaars verhalen, en wil iets voor elkaar doen. Contact gaat als vanzelf. Zie het zoals het dorp van vroeger functioneerde. Een hoge mate van noaberschap. We zijn in Nederland nog steeds geneigd ouderen te verzorgen, maar ze kunnen nog zo veel zelf.’ Bij Ludgerus is er van alles mogelijk. Het initiatief ligt bij de bewoners zelf. Mooi verhaal: pas heeft Jorinde haar debuut gemaakt in de kelder van Ludgerus als luchtbuksschieter…. ‘Er waren een aantal bewoners die dat deden als hobby. En daar wilden ze een club voor oprichten. Ik heb die toen geopend, zo leuk!’
Zorg van de toekomst
Jorinde ziet in Ludgerus het woonconcept voor senioren van de toekomst. ‘We hebben elkaar nodig in deze maatschappij. We hebben steeds meer het besef dat we elkaar als mensen wat kwijt zijn geraakt. Ik merk dat er veel behoefte is bij mensen om ergens bij te horen, mee te doen en van betekenis te zijn. Mensen kunnen zich hier terugtrekken, omdat ze zelfstandig wonen in hun eigen appartement, maar ze kunnen elkaar ook heel gemakkelijk opzoeken. Wat ik zie, is dat ze daarnaast hier een gevoel van veiligheid ervaren. Als er iets is, is er direct (24/7) hulp door onze personenalarmering, ook als je geen zorgindicatie hebt.’ Jorinde is al in gesprek met diverse partijen om te kijken of het Ludgerus-concept “Samen actief leven” op meer plekken neergezet kan worden. In de stad Deventer, of erbuiten. Jorinde: ‘Daar is ook wel oor naar. De gemeente bijvoorbeeld wil meedenken. Ik gun elke wijk eigenlijk zo’n plek. Dat kunnen we als Ludgerus in de regio zelf doen, maar we denken ook graag met anderen mee hoe ze zo’n wooncomplex voor senioren kunnen realiseren.’ Qua zorgmedewerkers kunnen ze het er nu nog goed organiseren. Jorinde: ‘Bij uitbreiding zal dat wel een uitdaging worden in deze krappe arbeidsmarkt. Tegelijkertijd is dit een soort plek waar mensen graag werken, omdat je echt onderdeel bent van een team van bewoners en medewerkers.’
Veel eerder moeten doen
Bij de receptie schuift regelmatig een kleinzoon van een vrijwilliger/bewoner aan. Gewoon, omdat het gezellig is. ‘Kijk’, zegt Jorinde. Dat is toch mooi. Hoe mensen hier samenleven en van betekenis zijn. Het gaat uiteindelijk om aandacht voor elkaar.’ Meest gehoorde opmerking van bewoners in Ludgerus is wel: “dit hadden we veel eerder moeten doen”. Anders dan bij zorgcentra heb je voor Ludgerus geen zorgindicatie nodig. Je hebt wel iets anders nodig: tijd. De wachttijd voor een woning bedraagt momenteel vaak wel twintig jaar….