Bestuurlijk trekker van de coalitie Vergrijzende Samenleving bij Salland United Jackie van Beek, is niet alleen aan het (ver)bouwen met woon-, zorg- en dienstencentrum ’t Dijkhuis. Ze bouwt ook aan een andere benadering in de regio. ‘Er is bewustwording nodig dat burgers veel meer regie over hun eigen leven moeten nemen in plaats van voor een voldongen feit komen te staan en denken dat zorg (als je ouder wordt) wel voor je wordt geregeld. Je plant je carrière, gezin en financiën wel, waarom dan ouder worden niet?’ Daarom bouwt ze samen met de inwoners van Bathmen aan een nieuw dorpsplatform in Bathmen om zelfredzaamheid te vergroten.
Bathmen bouwt. Jackie van Beek bouwt. De grootscheepse verbouwing van ’t Dijkhuis is in een afrondende fase. De entree én terras met directe connectie met De Brink in Bathmen moeten nog worden gerealiseerd en er wordt nog gebouwd aan vier nieuwe aanleunwoningen, maar binnen in ’t Dijkhuis is sprake van een complete metamorfose. Nieuwe open keuken en restaurant, veel licht, rustige kleuren… Echt een plek voor ontmoeting. Samen met wooncorporatie De Marken is bestuurlijk trekker Vergrijzende Samenleving van Salland United Jackie van Beek bezig om dertig tot zestig nieuwe woningen te bouwen in Bathmen. Van Beek (directeur ’t Dijkhuis): ‘Dat worden woningen waar mensen met een indicatie veilig kunnen wonen en waar we vanuit ’t Dijkhuis, indien nodig, zorg gaan leveren.’ Misschien wordt het ook een ‘lappendeken’ waar ook mensen met én zonder indicatie een plek kunnen vinden en jong en oud door elkaar kan wonen. De zorgwoningen kunnen worden voorzien van technologie waardoor het mogelijk wordt om begeleiding op afstand te regelen of waarbij technologie kan dienen als alarmering. Van Beek: ‘We willen huizen met bijvoorbeeld veranda’s of gezamenlijke tuinen zodat mensen elkaar op een natuurlijke wijze kunnen ontmoeten.’ Daarnaast kijken de Marken en ‘t Dijkhuis wat er mogelijk is in reeds bestaande seniorenwoningen.
Plan je levensloop
Het past binnen de plannen voor bouwen aan een leefbaar Bathmen. Van Beek: ‘Zie het als een lapjesdeken. We willen in Bathmen een variatie aan wonen en woonclusters bieden, waar senioren elkaar helpen, maar waar ook burgers in participeren.’ Overall zegt ze: ‘De regio verandert, de zorg verandert. Dus moeten wij ook als zorgverleners veranderen.’ Zorgpersoneel is steeds lastiger te vinden en zorg is duur. Van Beek: ‘Burgers moeten veel meer zelfregie gaan nemen en niet wachten tot je iets overkomt en dan opeens zorg nodig hebben.’ Haar boodschap is dat we veel eerder moeten nadenken hoe we later willen leven. Daarom moeten we de woonomgeving maar ook de zorg anders gaan inrichten. Jackie van Beek: ‘We doen wel aan carrièreplanning en gezinsplanning, maar niet aan levensloop planning. Er is bewustwording nodig bij de bevolking dat we het samen moeten doen. Dat familie, mantelzorgers, vrijwilligers en burgers onderdeel worden van een totaal systeem. De zorg kan en moet niet alles willen oplossen. Maar als we langer thuis wonen, moeten we er voor zorgen dat daardoor de huisartsen niet overbelast raken. Het project medisch generalistische zorg kijkt naar dat vraagstuk. Ook hier haakt alles in elkaar. Je kunt het niet alleen.’ Voorzorgcirkels en de dorpsondersteuners zijn een mooi voorbeeld van hoe bewoners in een buurt elkaar nu al helpen.
Platform
Voor Van Beek is samenwerking in de regio dus een must. Alles (sociaal domein, wonen en zorg) haakt immers in elkaar. Zelf praktiseert ze die visie ook bij ‘t Dijkhuis. ‘Tot voor kort draaiden onze eigen verpleegkundige hier nachtdiensten. We hebben nu gezegd: die nachtdiensten laten we uitvoeren door de regioverpleegkundigen. Ik heb onze verpleegkundigen gemotiveerd om op de functie van regioverpleegkundige (in de nacht) te solliciteren. Zo kunnen we ons hier overdag concentreren op de bewoners in ’t Dijkhuis.’ Houd niet alles bij je, deel met informele en formele partners, kijk naar het grotere plaatje luidt haar adagium.
Jackie van Beek, directeur ’t Dijkhuis.
Beweging
Salland United is voor Van Beek een mooi vehikel om die nieuwe benadering te gaan realiseren in de regio. ‘De beweging van samen voor zorg is hier in de regio goed ingezet, maar versnelling is nu wel nodig.’ Ze bouwt inmiddels ook mee aan een ander initiatief: Platform Bathmen. Dat is een structuur waarin inwoners zelf initiatieven coördineren die onder informele ondersteuning vallen. Denk aan het beheer van de dorpsapp, het bundelen van vrijwilligersinitiatieven, het coördineren van informele hulp en het verbinden van sport- en cultuurverenigingen aan lokale ondersteuningsvragen. De dorpsondersteuners blijven hierin een centrale rol vervullen, maar krijgen ondersteuning vanuit een stevig netwerk van actieve inwoners. Met dit platform wordt de beweging richting een duurzaam en zelf organiserend Bathmen concreet. Oud huisarts Joop Blaauw en dominee Gert Wijnstok zijn o.a. deelnemers in dat op te richten platform. Van Beek: ‘De samenleving moet het zelf gaan doen. Laat niet alles aan professionals. Neem de dorpsondersteuner. Die is zeer waardevol, maar is vooralsnog gefinancierd voor drie jaar. Dus deze kan zo maar weer verdwijnen. We zijn te vaak afhankelijk van tijdelijke financiering. Ik zou graag van de overheid een budget voor het dorp hebben om zo de samenleving in te richten. Om zo regie bij het dorp te leggen, bijvoorbeeld met dat Platform. Zorg is in de toekomst niet vanzelfsprekend. We moeten nu al voorsorteren op meer zelfredzaamheid en regie bij burgers. Die boodschap moeten we veel nadrukkelijker overbrengen.’
Zelfredzame samenleving
De zorg verandert, de regio verandert. Bathmen verandert. ’t Dijkhuis verandert. Eind dit jaar moet de verbouwing van het woon-, zorg- en dienstencentrum klaar zijn. Pronkstuk wordt de verbinding met De Brink zodat niet alleen bewoners van ’t Dijkhuis er komen voor horecavoorzieningen, maar ook de burgers van Bathmen er heen gaan. Als metafoor voor waar Bathmen aan bouwt: een zelfredzame samenleving waarin ontmoetingen centraal staan.