Er gebeurt al veel gezamenlijk in de keten, maar het kan nog beter
Medicatie is een belangrijk onderdeel van de behandeling van patiënten en het veilig en eenduidig verstrekken van medicatie vraagt om nauwe samenwerking in de zorgketen, daarover zijn apothekers Peter Bosma en Martin Gouw zeer stellig. Zij zijn beiden bestuurslid van de Coöperatie Apothekers Deventer en omstreken (CADO). Dit is een samenwerkingsverband van 18 apothekers en apotheekhoudende huisartsen, dat op farmaceutisch gebied het centraal aanspreekpunt is voor alle zorgpartijen in de regio Deventer, Raalte, Twello, Holten, Olst, Bathmen en Markelo. Waarom is samenwerking zo belangrijk en welke projecten lopen er op dat gebied in de regio? Peter en Martin vertellen er vol enthousiasme over.
Martin is sinds 2004 apotheker in Deventer. Hij is apotheekhouder van Apotheek Borgele en heeft de zorg in al die jaren flink zien veranderen. ,,Het is nu noodzakelijk om je als apotheker aan te sluiten bij een samenwerkingsverband”, zo ervaart hij. ,,De zorgkosten lopen enorm op door de vergrijzing en de toenemende complexe zorg. Je bent als apotheker steeds meer bezig met een goede bedrijfsvoering en zorgkostenbeheersing. Tegelijkertijd wil je de zorg voor je patiënten optimaal kunnen leveren. Dat wordt steeds lastiger Je moet wel samenwerken, niet alleen met andere apothekers maar juist ook met de hele zorgketen. Sinds 2008 ben ik bestuurslid van de Deventer Apothekersvereniging Deventer e.o. , dat nu de CADO is geworden.” In die hoedanigheid denkt hij mee over de koers van het samenwerkingsverband in relatie met de ontwikkelingen op het gebied van farmacie en in de hele zorgketen.
Peter werkt sinds 1994 als apotheker en is nu zelfstandig apotheekhouder van de Stadpoortsapotheek in Deventer. Sinds kort heeft hij een gloednieuw pand betrokken in het centrum van de stad. Ook hij ziet dat de zorg, ook die van apothekers, enorm in beweging is. ,,We moeten steeds meer met minder handjes doen”, zegt hij. ,,De vergoedingen van de verzekeraar lopen niet altijd in de pas met de kostenstijgingen die de complexiteit van de zorg met zich meebrengt. Ik zie het daarom als een uitdaging om als samenwerkende apothekers met elkaar te onderzoeken hoe we de zorg binnen de strakke kaders wel kunnen blijven leveren.”
Geneesmiddelen Distributieprotocol
In de afgelopen jaren heeft de CADO al een aantal verbeteringen in de samenwerking in de keten gerealiseerd. Het geneesmiddelen distributieprotocol is daarvan een goed voorbeeld. Doel van dit protocol is dat er door verschillende partijen op een eenduidige, veilige manier medicatie verstrekt wordt. ,,Met name voor de thuiszorg is dit erg belangrijk”, zegt Martin. ,, Het is van belang dat zij de juiste en betrouwbare informatie over de medicatie van hun cliënten krijgen. Wij voorzien hen van die informatie en geven hen regelmatig uitleg over nieuwe medicatie. Op deze manier is er een platform voor thuiszorgmedewerkers ontstaan waarin we informatie uitwisselen en zij vragen kunnen stellen.”
Overdracht Deventer ziekenhuis naar aangesloten apotheken
Ook de overdracht van medicatie als iemand uit het ziekenhuis ontslagen wordt, is goed geregeld door de CADO. ,,Er zijn korte lijnen tussen de dienstapotheek van het Deventer Ziekenhuis en de regionale apotheken en huisartsen”, vertelt Martin. ,,Iedereen moet weten wat er rond een patiënt is gebeurd en welke medicatie hij of zij nodig heeft. Ook daar hebben we protocollen voor gemaakt. Vroeger ging de informatieoverdracht nog via de fax, nu kan dat gelukkig elektronisch. Maar ook hier geldt dat het nog beter kan. Zo is het Landelijk Schakelpunt (LSP) nog niet voor alle partijen open gesteld en kunnen zaken nog wel aangescherpt worden.”
Schakel met Salland Zorgverzekeringen
De CADO is ook een belangrijke schakel tussen Salland Zorgverzekeringen en de aangesloten apotheken. Er lopen inmiddels een aantal pilots in de regio die samen met de verzekeraar zijn opgezet. ,,Een mooi voorbeeld is de medicatiebegeleiding na ontslag uit het ziekenhuis van oudere patiënten met veel medicatie”, vertelt Peter. ,,Sommige ouderen zijn na een operatie wat verward of van slag. Zij weten dan niet precies welke medicijnen ze wanneer moeten slikken. Om te voorkomen dat zij te veel of te weinig medicatie slikken, geeft de Dienstapotheek van het ziekenhuis een seintje aan de apotheken met het verzoek om na een of twee dagen contact op te nemen met deze patiënten. Samen nemen we dan nog even de medicatie door en hebben mensen de gelegenheid om vragen aan ons te stellen. We merken dat dit enorm wordt gewaardeerd. Vertrouwen opbouwen met onze patiënten en goede voorlichting geven, dat zijn belangrijke aspecten van ons werk als apotheker.”
Pilot rond GLI en Medicatie: Glim
Een pilotproject dat momenteel loopt, is de advisering op het gebied van medicatie aan deelnemers aan de Geïntegreerde Leefstijl (GLI). Sommige deelnemers gebruiken medicijnen die het bewegen lastiger maken, bijvoorbeeld bètablokkers. ,,Wij denken met deze deelnemers mee en onderzoeken of er alternatieven zijn”, legt Martin uit. ,,En sommige deelnemers kunnen, nadat ze wat kilo’s kwijt zijn, stoppen met hun medicijnen of een lagere dosering gebruiken. Ook daarbij adviseren we en begeleiden we hen met de afbouw. Wij maken samen met de deelnemer een plan, dat we ook voorleggen aan de huisarts. Samen komen we dan tot een aanpak.”
Er zit ook nog een project in de pijplijn. Daarin gaat het over het moment van inname van medicijnen door cliënten waarde thuiszorg verantwoordelijk is voor de medicatie. ,,Sommige mensen nemen op verschillende tijdstippen van de dag hun medicijnen in”, zegt Martin. ,,Als zij daarbij geholpen moeten worden door de thuiszorgmedewerker, dan moet hij of zij meerdere keren langskomen op een dag. Dat is niet erg efficiënt. Wij maken een analyse van alle medicijnen en kijken of ze ook tegelijk ingenomen kunnen worden. Dat scheelt de thuiszorg enorm veel tijd en spaart het milieu.”
Kennis beter benutten
Zowel Peter als Martin zijn ervan overtuigd dat de kennis van apothekers veel vaker ingezet kan worden. Het gaat dan niet alleen om de farmaceutische kennis, maar ook om kennis op het vlak van logistiek en de effecten van medicatie op het lichaam. ,,Wij hebben enorm veel kennis en ondersteunen de partijen in de zorgketen daar graag bij”, zegt Peter. ,,Zo zorgen we ook bij tekorten van bepaalde medicijnen dat er goede oplossingen zijn en denken we graag mee met huisartsen, de thuiszorg en specialisten over het verstrekken van medicatie en alles wat daarmee samenhangt. Dit zal alleen maar belangrijker worden nu ouderen langer thuis moeten blijven wonen. Weet ons dus te vinden.”